ทำไมต้องใช้หมุดจัดฟัน fastbraces หมุด ดัดฟัน (Mini-screws) คืออะไร หมุดจัดฟัน คือเครื่องมือแพทย์ชนิดหนึ่ง ถูกศึกษา ทดลอง และใช้กันมาอย่างยาวนาน มันไม่ใช่เรื่องใหม่ ไม่ใช่นวัตกรรมล่าสุด มันไม่เจ็บและไม่ได้น่ากลัว อย่างที่หลายคนเข้าใจ

การจัดฟันคือวิทยาศาสตร์
เมื่อต้องใช้แรง มันจึงต้องเป็นไปตามกฎพื้นฐานของฟิสิกส์ นั่นก็คือกฎข้อที่ 3 ของนิวตัน (Newton’s Third Law) ซึ่งกล่าวไว้ว่า เมื่อมีแรงกิริยา (action) กระทำต่อวัตถุ วัตถุจะออกแรงปฏิกิริยา (reaction) กลับคืนด้วยแรงที่เท่ากัน แต่มีทิศทางตรงข้ามกันเสมอ

เมื่อการเคลื่อนฟันเป็นวิทยาศาสตร์ เครื่องมือจัดฟันทั้งหลาย จึงไม่ใช่สิ่งเหนือธรรมชาติ มันเป็นแค่เครื่องมือเท่านั้น มันไม่สามารถสร้างความอัศจรรย์ เช่น ลดโหนก ลดขนาดกระดูกกราม ลดขนาดใบหน้า ทำหน้าเรียว ทำจมูกโด่ง อย่างที่บางคนเชื่อกัน

การจัดฟัน ก็จัดได้แค่ฟันเท่านั้น ไม่สามารถไปจัดอวัยวะอื่นๆ ในร่างกายได้

กฎข้อที่ 3 ของนิวตัน
การเคลื่อนฟัน เราต้องมีหลักยึดสำหรับใช้ดึงฟัน (anchorage) ซึ่งโดยทั่วไปก็คือฟันซี่อื่นที่อยู่รอบข้าง และก็ต้องมีช่องว่าง โดยช่องว่างดังกล่าว ส่วนใหญ่จะได้มาจากการถอนฟันนั่นเอง

เมื่อเราใช้แรงดึงฟัน ซี่ที่ต้องการเข้าไปในช่องว่าง ก็มักจะมีผลข้างเคียง อันไม่พึงประสงค์เกิดขึ้นด้วย นั่นคือฟันซี่อื่นที่อยู่อีกฝั่งของช่องว่าง จะโดนแรงปฏิกิริยาดึงเข้ามาในช่องว่างด้วย ตามกฎข้อที่ 3 ของนิวตัน

ถ้าเคลื่อนนิดหน่อยก็คงไม่เป็นไร แต่ถ้าเคลื่อนมากเกินไป มันคือปัญหา ซึ่งหมุดจัดฟัน คือเครื่องมือที่จะช่วยแก้ปัญหาที่ว่านี้

การจัดฟันไม่ใช่แค่ติดเหล็ก เปลี่ยนยาง เปลี่ยนลวด ใส่เชน หรือเอะอะก็ดึงแต่ฟัน ดึงมันเข้าไป ดึงแรงๆ ดึงกันแบบไม่ต้องคิดอะไร อย่างที่หลายคนเข้าใจ

ทำไมต้องใช้หมุดจัดฟัน
หากต้องเคลื่อนฟันเป็นระยะทางไกลๆ ก็อาจทำให้ฟันซี่อื่น ซึ่งอยู่อีกฝั่งของช่องว่าง เคลื่อนเข้ามาในช่องว่างมากเกินไป จนไม่เหลือที่ว่างมากพอ เพื่อให้เราเคลื่อนฟันซี่ที่ต้องการ ซึ่งอาจทำให้การรักษาไม่สำเร็จ ปิดช่องว่างไม่ได้หรือฟันยังยื่นอยู่ เพราะไม่มีที่ว่างให้เคลื่อนฟันได้อีกแล้ว

ดังนั้นทางแก้ปัญหาก็คือ เราต้องหาสิ่งอื่นซึ่งไม่เคลื่อนที่ ใช้เป็นหลักยึดสำหรับดึงฟันโดยตรง แทนการใช้ฟันด้วยกันซึ่งเคลื่อนที่ได้ ในอดีต หากจำเป็น คนไข้ต้องใส่อุปกรณ์ที่ชื่อ Headgear ซึ่งใช้กระโหลกศีรษะเป็นหลักยึดในการดึงฟัน

เมื่อวิทยาการก้าวหน้าขึ้น ปัญหาดังกล่าวจึงถูกแก้ไข จาก Headgear หน้าตาแปลก ก็กลายมาเป็นการปักหมุดขนาดเล็กในปาก เพื่อใช้เป็นหลักยึดนั่นเอง

นี่คืออุปกรณ์จัดฟันที่ชื่อ Headgear เชื่อเถอะว่า คงไม่มีใครอยากใส่เจ้านี่ไปเดินถนนแน่นอน

หมุดจัดฟันคืออะไร
หมุดจัดฟัน (mini-screws) คืออุปกรณ์เสริมสำหรับการจัดฟัน มีลักษณะเป็นหมุดโลหะขนาดเล็ก หน้าตาคล้ายกับสกรูที่ใช้ในงานช่างทั่วไป ทำหน้าที่เป็นหลักยึดชั่วคราว สำหรับการเคลื่อนฟันระยะทางไกลๆ การเคลื่อนฟันที่ยุ่งยาก และในกรณีที่ไม่มีฟันหลักสำหรับดึงฟันซี่อื่น

หมุดจัดฟันยังมีชื่อเรียกอื่นๆ อีกเช่น mini-implants, micro-implants, TADs (Temporary Anchorage Devices) มีหลายยี่ห้อ มีหลายผู้ผลิต ทั้งจากเอเชีย และอเมริกา

Comments are closed.